Aşırı İşlenmiş Gıdaların Tehlikeleri

Sağlıklı gıda tüketimiyle ilgili basit bir kural vardır: İçindekiler listesi ne kadar uzunsa, yiyeceği tüketme konusunda o kadar şüpheci olunmalıdır.

İçindekiler listesi daha kısa olan yiyecekler genellikle daha doğaldır. Örneğin meyve ve sebzelerin içindekiler listesine ihtiyacı yoktur. Buna karşılık, aşırı işlenmiş gıdaların içindekiler listesi daha uzundur. Bu gıdalar genellikle yüksek miktarda yağ, tuz, şeker, renklendirici, koruyucu ve aroma katkıları içerir.

Aşırı işlenmiş gıda tüketiminin sağlığımız üzerindeki etkisini araştıran 3 farklı çalışmanın ortaya koyduğu sonuçlar oldukça dikkat çekicidir:

İlk çalışma, aşırı işlenmiş gıda tüketiminin hızlı yaşlanmaya yol açtığı sonucuna varmıştır. Çalışmayı yürütenler, insanların aşırı işlenmiş gıdaları tüketim sıklığına göre telomer uzunluklarını ölçtüler (Telomerler, kromozomların uçlarında bulunarak kapak görevi görürler ve insanlar yaşlandıkça telomer kapakları sürekli olarak eksilir). Çalışma; insanların aşırı işlenmiş gıdaları düzenli olarak tüketmeleri hâlinde, telomer kapaklarını daha hızlı kaybettiklerini ve bunun da daha hızlı yaşlanmalarına neden olduğunu göstermiştir.

İkinci çalışma, düzenli olarak aşırı işlenmiş gıdalar tüketen kişilerin daha fazla kilo aldığını ortaya koydu. Araştırmada 2 grup insan, günde 3 öğün tükettiler. İstedikleri kadar yemelerine izin verildi, ancak yemeklerinin malzemeleri birbirinden oldukça farklıydı. Birinci grubun öğünleri aşırı işlenmiş gıdaları içerirken, diğer grubun öğünleri doğal ve işlenmemiş gıdalardan oluşuyordu. 2 hafta sonra, öğünlerinde aşırı işlenmiş gıdalar tüketen grup yaklaşık 1 kg aldı. Bu durum, büyük olasılıkla yüksek kalori alımından kaynaklanıyordu (diğer gruptan günde yaklaşık 500 kalori daha fazla). 2 hafta sonra gruplar değişti. Aşırı işlenmiş gıdalar tüketen grup, artık işlenmemiş gıdalar içeren yemekler yiyordu. Sonuç şaşırtıcıydı: Birinci gruptakiler, 2 hafta önce aldıkları 1 kiloyu geri verdi. Öte yandan, başlangıçta işlenmemiş gıdalar tüketen grup, aşırı işlenmiş gıdaları 2 hafta tükettikten sonra yaklaşık 1 kg aldı.

Üçüncü çalışma ise aşırı işlenmiş gıdaların düzenli tüketimi ile kanser gelişimi arasında bir ilişki olabileceği konusunda uyarıyor. Bu araştırma için 2 gün boyunca çok sayıda insanın beslenme alışkanlıkları listelendi. Kanserin gelişme sıklığı ile insanların aşırı işlenmiş gıdaları tüketme sıklığı arasında olduğu varsayılan bir bağlantı bulundu: İnsanlar aşırı işlenmiş gıdaları ne kadar sık tüketirse, kansere yakalanma olasılıkları o kadar yüksek görünüyordu. Ancak araştırmacılar saptadıkları bu ilişkide, çalışmaya katılan kişilerin genel yaşam tarzının da etkisi olmadığını açıkça kanıtlayamadılar. Çünkü sağlıksız beslenen kişiler genellikle daha fazla nikotin ve alkol tüketir, ayrıca gün içerisinde daha az aktiflerdir.

Bu 3 çalışmanın ortaya çıkardığı ortak sonuç nedir? Yukarıda belirtilen basit kural burada da geçerlidir: İçindekiler listesi daha kısa olan yiyecekler, içindekiler listesi uzun olan yiyeceklere tercih edilmelidir.

Fotoğraf: shutterstock.com [beats1]