Yağ Ölçülü Kullanıldığında İyidir!

Yağ genellikle sağlıksız beslenmeyle ve obeziteyle ilişkilendirilir, fakat aslında genel sağlığımızda ve bir çok organımızın normal işleyişinde çok önemli bir rol oynar. Hücre zarı yağlardan oluşur ve hücrenin içi ve dışı arasında bir bariyer görevi görür. Bu yağlar dışında, hücrenin içiyle dışını birbirinden ayıran başka bir yapı yoktur. Hücre zarı aynı zamanda düşük miktarda kolestrolden de oluşur. Kolestrol hücre zarına sağlamlık ve güçlülük kazandırır, bu sebeple de vücudumuzda bulunması gereken önemli bir bileşendir.

Bunun ötesinde, yağ ayrıca sinir sistemi için de kritik önemdedir. Sinir hücreleri, sinir sisteminin sağlıklı çalışması için gerekli olan, yağlı bir katmanla sarılı ve uzun kuyruklu bir yapıdan oluşur. Bu hücreler aksonların -yani sinir hücrelerinin- izole edilmesi ve aksonlar boyunca dolaşan dürtülerin sabitlenmesi görevini görür. Bazı nöronal hastalıklar, aksonların miyelin kılıflarının kaybından kaynaklanır ve ciddi sağlık problemlerine neden olabilir.

Yağ genel sağlığımız için önemli olmasına rağmen, sadece belirli miktarda alındığında fayda sağlar. Diğer her şey gibi, yağ alımı da dikkatli bir şekilde dengelenmelidir. Yağ, karbonhidrat ve protein alımıyla gerçekleşen enerji alımı, vücutta yakılan enerji miktarından fazla olduğunda, şişmanlığa yol açar ve en kötü senaryoda obeziteye sebep olacak bir dengesizliği ortaya çıkarır.

Gelişmiş ülkelerde yüzleştiğimiz en ciddi sağlık problemlerinden biri obezite ve obeziteyle beraber gelen

hastalıklardır. Dünya Sağlık Örgütü’ne (WHO) göre dünyadaki obezite oranı 1980’den beri iki katına çıktı  ve dahası dünya nüfusunun çoğu, şişmanlığın ve obezitenin, zayıf olmaktan daha çok ölüme sebep olduğu ülkelerde yaşamaktalar.

Obezite; diyabet, ateroskleroz, osteoartrit ve felç gibi birçok ciddi hastalığın temel sebebidir. Koroner arterlerde plak oluşumuna ve dolayısıyla kalp durmasına yol açabileceğinden, kolesterol alımındaki artış, özellikle dikkat edilmesi gereken bir konudur. Dünya genelinde önde gelen ölüm nedeni olan kalp hastalıkları, egzersiz yetersizliği, fazla yağ alımı, sigara içme ve fazla alkol alımı gibi sağlıksız yaşam tarzının benimsenmesiyle ortaya çıkar.

Yağ alımı her zaman katı bir şekilde düzenlenmeli ve dengelenmelidir. Sağlıksız yağlara alternatifler aramak çok önemlidir. Margarin gibi doymamış trans yağlarla hazırlanmış yiyecekleri yemek yerine, bitkisel yağlar (zeytinyağı, ayçiçek yağı, aspir yağı vb.) gibi cis yağlarıyla hazırlanmış yiyecekleri arayıp bulmalıyız. Özellikle zeytinyağı, bir çok sağlık uzmanı tarafından önerildiği gibi, Peygamber Efendimiz Muhammed (sav) tarafından da önerilir: “Zeytinyağı yiyin ve onunla yağlanın, çünkü o mübarek bir ağaçtandır.” (Tirmizi Atime, 43) buyurmuştur.

Dolayısıyla yağ tüketimini diyetlerimizden tamamen çıkartmak yerine, her zaman hangi tür yağları, ne kadar yediğimizin farkında olmalıyız. Aynı şekilde, sağlıklı bir diyeti düzenli bir egzersizle birleştirmek ve yapılan diyeti basit ve doğal tutmak da önemlidir.

Adile Orhan


Kaynakça:

Frayn, N. Keith – “Metabolic Regulation; A Human Perspective”, Willey Blackwell, 3. Baskı, 2010. Bölüm 10; Lipoprotein Metabolism.

Fotoğraf: 123rf.com [Jean Paul Chassanet]